Śrutabodha by Śrīmat Kālidāsa
edited by
Vāsudev Laxmaṇ Shāstrī Paṇśīkar
(Bombay, 1906)
[Akṣaracchandas, continued]
−−⏑−,⏑⏑⏑⏑−⏑−⏑−
yasyāṁ priye prathamakamakṣaradvayaṁ
turyaṁ tathā guru navamaṁ daśāntimam daśāntikam.01 |
sāntyaṁ bhavedyatirapi cedyugagrahaiḥ
sālakṣyatāmamtarute bhavedyadiviratiyugagrahaiḥ sālakṣitāhyamtalate.02 prabhāvatī || 34 ||
−−−,⏑⏑⏑⏑−⏑−⏑−−
ādyaṁ cettritayamathāṣṭamaṁ navāntyaṁ
dvāvantyau dvecāntye.03 guruviratau subhāṣite syāt |
viśrāmo bhavati maheśanetradigbhir-
vijñeyā nanu sudati subhage.04 praharṣiṇī sā || 35 ||
[Vasantatilaka = 14 syllables]
−−⏑−⏑⏑⏑−,⏑⏑−⏑−−
ādyaṁ dvitīyamapi cedguru taccaturthaṁ
yatrāṣṭamaṁ ca daśamāntyamupāntyamantyam |
aṣtābhirinduvadane viratiśca ṣaḍbhiḥ kāmāṅkuśāṅkuśitakāmimataṅgajendre.05
kānte vasantatilakaṁ kila taṁ tāṁ. 6 vadanti || 36 ||
⏑⏑⏑⏑⏑⏑−−,−⏑−−⏑−−
prathamamaguruṣaṭkaṁ vidyate yatra kānte
tadanu ca daśamaṁ cedakṣaraṁ dvādaśāntyam |
giribhiratha turaṅgairyatra kānte virāmaḥ
sukavijanamanojñā mālinī sā prasiddhā || 37 ||
⏑⏑⏑⏑⏑−,−−−−,⏑−⏑⏑−⏑−
sumukhi laghavaḥ pañca prācyāstato daśamāntimaḥ daśamāntikam.07
tadanu lalitālāpe varṇau ttīyacaturthakau yadi tricaturdaśau. 8 |
prabhavati punaryatropāntyaḥ sphuratkanakaprabhe sphuratkarakaṅkaṇe.09
yatirapi rasairvedairaśvaiḥ smtā hariṇīti sā || 38 ||
⏑−−−−−,⏑⏑⏑⏑⏑−−⏑⏑⏑−
yadi prācyo yadāpūrvo.10 hrasvaḥ kalitakamale kamalanayane. This footnote has no corresponding reference number in the text.11 pañca guravaḥ ṣaṣṭhakaparāḥ12
tato varṇāḥ pañca praktisukumārāṅgi laghavaḥ |
trayo 'nye copāntyāḥ sutanujaghane -jaghanā. 13 bhogasubhage
rasairīśairyasyāṁ rudrair-.14 bhavati viratiḥ sā śikhariṇī || 39 ||
⏑−⏑⏑⏑−⏑−,⏑⏑⏑−⏑−−⏑−
dvitīyamalikuntale guru ṣaḍaṣṭamadvādaśaṁ ṣaḍaṣṭamaṁ.15
caturdaśamatha priye guru gabhīranābhihrade |
sapañcadaśamāntimaṁ -daśamantikaṁ. 16 tadanu yatra kānte yatir-
girīndraphaṇabhtkulairbhavati -phaṇi-.17 subhru pthvīti pthvī hi.18 sā || 40 ||
−−−−,⏑⏑⏑⏑⏑−,−⏑−−⏑−−
catvāraḥ prāksutanu guravo dvau daśaikādaśau dvādaśau [in place of dvau daśai-].19 cen-
mugdhe varṇau tadanu kumudāmodini dvādaśāntyau |
tadvaccāntyau yugarasahayairyacca -yatra [in place of -yacca].20 kānte virāmo
mandākrāntāṁ pravarakavayastanvi tāṁ saṁgirante || 41 ||
[Śārdūlavikrīḍita = 19 syllables]
−−−⏑⏑−⏑−⏑⏑⏑−,−−⏑−−⏑−
ādyaṁ yatra guru trayaṁ ādyāścedguravastrayaṁ.21 priyatame ṣaṣṭhaṁ tataścāṣṭamaṁ ṣaṣṭhastathācāṣṭamaṁ.22
santyekādaśatastrayastadanu nanvekādaśa-. 23 cedaṣṭādaśādyāntimāḥ -aṣṭādaśādyau tataḥ.24 |
mārtaṇḍairmunibhiśca yatra viratiḥ pūrṇendubimbānane
tadvttaṁ pravadanti kāvyarasikāḥ śārdūlavikrīḍitaṁ || 42 ||
−−−−⏑−−,⏑⏑⏑⏑⏑⏑−,−⏑−−⏑−−
catvāro yatra varṇāḥ prathamamalaghavaḥ ṣaṣṭhakaḥ saptamo 'pi
dvau tadvatṣoḍaśādyau mgamadatilake -mudite [in place of -tilake].25 ṣoḍaśāntyau tathāntyau |
rambhāstambhorukānte munimunimunibhirdśyate cedvirāmo
bāle vandyaiḥ kavīndraiḥ sutanu nigaditā sragdharā sā prasiddhā || 43 ||
iti śrīkālidāsaviracitaḥ śrutabodhaḥ saṁpūrṇaḥ